Zonnepanelen zijn gebouwd om lang mee te gaan. Maar wat gebeurt er na hun dertigjarige carrière in weer en wind? Het PVDEBOND-project – met SOLTECH als industriële spil – zoekt naar een oplossing die recyclage drastisch moet verduurzamen.

De energietransitie is in volle gang. Miljarden zonnepanelen zullen de komende decennia het licht zien, letterlijk en figuurlijk. Maar terwijl de industrie vooruit dendert in efficiëntie en productiecapaciteit, blijft een vraag hardnekkig nazinderen in de schaduw van deze zonnige opmars: hoe recycleren we deze panelen op het einde van hun levensduur – zonder waardevolle grondstoffen zoals zilver en silicium te verliezen?

Het antwoord op die vraag wordt gezocht binnen het imec.icon-project PVDEBOND, dat begin december 2024 van start ging. SOLTECH, pionier in op maat gemaakte zonne-energie-oplossingen, neemt daarin een cruciale rol op zich: het bouwen van de effectieve zonnepanelen waarin nieuwe technologieën voor ‘debonding-on-demand’ geïntegreerd worden.

“Zonnepanelen worden ontworpen om alles te doorstaan: regen, sneeuw, hittegolven, zandstormen – het hele spectrum. Dat maakt ze uiteraard duurzaam, maar net daardoor ook lastig demonteerbaar aan het einde van hun levensduur,” legt Stefan Dewallef, R&D Manager bij SOLTECH, uit. “PVDEBOND wil daar verandering in brengen, zonder aan prestaties of levensduur in te boeten.”

Van lijm naar slimme laag

De kern van de uitdaging ligt in de encapsulatiefolie – de lijmachtige lagen die de zonnecellen beschermen tussen glas en backsheet. Vandaag zijn die ontworpen voor duurzaamheid, niet voor demonteerbaarheid. Resultaat: recyclage gebeurt vaak via brute vermaling, met als gevolg een verlies aan grondstoffen en kwaliteitsverlies van het teruggewonnen materiaal.

PVDEBOND stelt een radicale oplossing voor: slimme additieven die in de folie worden geïntegreerd en die geactiveerd kunnen worden via een extern signaal – bijvoorbeeld infraroodlicht, UV of warmte. Zodra dat signaal wordt toegepast, laat de structuur netjes los. Geen residu, geen chemische baden, geen verlies.

“Die additieven moeten dertig jaar inactief blijven tot ze geactiveerd worden,” zegt Dewallef. “Dat vraagt niet alleen materiaalkennis, maar ook een doorgedreven industriële vertaling. Want wij moeten ervoor zorgen dat die technologie produceerbaar is op schaal, met bestaande machines, zonder vertraging in het proces.”

Industrieel realisme ontmoet wetenschappelijke innovatie

Het PVDEBOND-consortium is een evenwichtige mix van onderzoeksinstellingen en industriële spelers: van recyclage-expert Galloo, over technologiepartner imec, tot het chemie-onderzoek van UHasselt. SOLTECH speelt als industriële partner een brugrol tussen innovatie en toepassing.

De prototypes die hieruit voortvloeien zullen uiteindelijk bepalen of deze technologie breed inzetbaar wordt in toekomstige PV-productie. “Zonder industriële realiteit blijft innovatie een labo-oefening,” stelt Dewallef. “Wij brengen de praktijk aan tafel: hoe lamineer je dit? Hoe past het in bestaande lijnen? Wat betekent het voor mechanische sterkte, voor rendement, voor kostprijs?”

Circulaire toekomst, vandaag ontworpen

De ambitie van PVDEBOND reikt verder dan recyclage alleen. Door de volledige waardeketen van ontwerp tot demontage te herdenken, mikt het project op een circulair model waarin zonnepanelen geen afval meer worden, maar grondstoffenbanken.

Het is een toekomstvisie waarin technologie niet enkel draait om rendement, maar ook om verantwoordelijkheid. En waarin bedrijven zoals SOLTECH tonen dat Vlaamse innovatie niet alleen op de zon mikt – maar ook op de schaduw die erop volgt.

–

Projectinfo
Naam: PVDEBOND – PV-recyclage met additieven voor Debonding-on-Demand
Partners: SOLTECH, Galloo, IP FAB, Becquerel Institute, UHasselt (ACC en IMO-IMOMEC), imec
Looptijd: 1 december 2024 – 30 november 2027
Financiering: imec.icon-project, ondersteund door VLAIO